Gümüşhane Üniversitesi akademisyenleri tarafından hazırlanan “Turizm Perspektifinde Gümüşhane Yaylaları” adlı eser yayımlandı.
Dr. Öğr. Üyesi Sedat Taş, Doç. Dr. İsmail Çalık, Doç. Dr. Fazıl Kaya, Doç. Dr. Suat Akyürek, Öğr. Gör. Rıfat Pir ve Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek’in uzun süreli saha çalışmaları ve yerinde gözlemleriyle hazırlanan eserin, alanında önemli bir boşluğu doldurması bekleniyor. Kitapta, Gümüşhane’nin sahip olduğu yayla zenginliği turizm perspektifiyle ele alınarak bölge turizmine bilimsel katkı sunulması amaçlanıyor.
Türkiye’nin en fazla yaylaya sahip ili olan Gümüşhane’de toplam 431 yayla bulunurken, bu doğal zenginlik ilk kez bu denli kapsamlı ve sistematik bir çalışmayla incelendi. Araştırmada yaylaların yalnızca doğal güzellikleri değil; kültürel, tarihsel ve ekonomik değerleri de bütüncül bir yaklaşımla ele alındı.
Çalışma kapsamında sahada veri toplama ve değerlendirme yöntemi benimsenmiştir. Bu doğrultuda yayla sakinleriyle mülakatlar yapılmış ve saha ziyaretleri esnasında doğrudan gözlemler gerçekleştirilmiştir. Fotoğraflarını Gümüşhane Üniversitesi’nden Niyazi Poyraz’ın çektiği çalışma kapsamında; Erikbeli, Kazıkbeli, Güvende, Yeşilbük, Camiboğazı, Taşköprü, Balahor, Altınpınar ve Söğütlü-Ernek yaylaları başta olmak üzere, merkez kabul edilen alanların çevresindeki toplam 103 yayla ziyaret edilerek veriler toplanmıştır. Elde edilen bu veriler, titiz bir analiz sürecinden geçirilerek derinlemesine değerlendirilmiştir.
Kitap, merkez yayla ve çevre yaylalar başlığı altında 12 bölümden oluşuyor. Eserde yayla tarihi, yaylalara ulaşım olanakları, altyapı ve üstyapı imkânları, yaylalardaki üretim faaliyetleri ve turistik kaynak değerleri kapsamlı biçimde ele alınıyor. Her bölümün sonunda genel değerlendirmelere yer verilirken, ilgili yaylalara yönelik tespitler doğrultusunda uygulanabilir öneriler sunuluyor.
Doğa Korunarak Turizme Kazandırılmalı
Çalışmada öne çıkan bulgular arasında, yayla turizminin sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda planlanması gerektiği vurgusu yer alıyor. Bu kapsamda eko-turizm, doğa sporları, kamp ve karavan turizmi gibi alternatif turizm türlerine yönelik altyapı ve üstyapının geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Yaylaların doğal dokusu korunarak turizme kazandırılması öncelikli hedefler arasında gösteriliyor.
Yollar, Altyapı Ve Hizmet Kalitesi Ön Planda Tutulmalı
Araştırmada ayrıca yaylalara erişimin kolaylaştırılması amacıyla yol bakım ve iyileştirme çalışmalarının düzenli yapılması gerektiği belirtiliyor. Su, elektrik ve temel ihtiyaçlara yönelik altyapının güçlendirilmesi, yönlendirme tabelalarının artırılması ve alternatif ulaşım imkânlarının geliştirilmesi de öneriler arasında yer alıyor.
Turizm hizmet kalitesinin artırılmasına da dikkat çekilen çalışmada, bölgede profesyonel hizmet anlayışının geliştirilmesi, konaklama ile yeme-içme tesislerinde hijyen ve kalite standartlarının yükseltilmesi gerektiği vurgulanıyor. Ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılayacak rekreasyon alanlarının oluşturulması da öneriliyor.
Yayla Kültürü Unutulmamalı
Araştırmada kültürel değerlerin korunmasına yönelik olarak yayla şenliklerinin tarihsel ve kültürel dokusuna uygun şekilde sürdürülmesi ve daha geniş kitlelere ulaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Yerel kimliğin korunması, geleneksel yaşamın desteklenmesi ve bu değerlerin turizmle bütünleşik şekilde yaşatılması gerektiği belirtiliyor.
Doğal dengenin korunmasına da vurgu yapılan çalışmada, plansız ve kaçak yapılaşmanın önlenmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Mevcut yapıların yayla dokusuna uygun şekilde düzenlenmesi, yaylalarda üretilen doğal ürünlerin tanıtımı ve pazarlanması ile bölgenin gastronomik ve biyolojik çeşitliliğinin değerlendirilmesi öneriliyor.
Yazarlar adına açıklamada bulunan Dr. Öğr. Üyesi Sedat Taş; “Yayla turizmi potansiyeli açısından Türkiye’nin önde gelen destinasyonlarından biri olan Gümüşhane için bu eser, birçok açıdan önemli bir kaynak teşkil edecektir. Bu çalışmada, Gümüşhane’nin yayla turizmi açısından önemi ortaya konulurken, tespit edilen eksikliklerin bilimsel olarak ele alınması ve tüm paydaşların bir araya gelmesine katkı sunulması hedeflenmiştir.” dedi.
Elde edilen bulguların yerel yönetimler, turizm planlamacıları ve ilgili tüm paydaşlar için yol gösterici olması hedeflenirken, çalışmanın Gümüşhane’nin yayla turizmi potansiyelinin sürdürülebilir bir anlayışla geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Kaynak: Gümüşhane Üniversitesi – 05.05.2026